Meest geschikte toepassingen voor verschillende lamp types

Martin Wizard

Wij krijgen regelmatig de vraag welke lamp voor welke toepassing het meest geschikt is. Hierbij moet onderscheid gemaakt worden tussen Armaturen en de fysieke lampen welke in de armaturen geplaatst worden. Eerst zal uitlegd waarom een bepaalde armatuur voor een bepaalde toepassing geschikt is.In het tweede deel word uitgelegd welke verschillende lamp types er zijn en wat van elk type het rendement en lichtopbrengst zijn. Hierbij valt op dat Led lampen niet altijd de meest energiezuinige oplossing zijn.


Armatuur Types



Par lampen

Par lampen zijn van oudsher de meest gebruikte lampen als disco verlichting. Een par lamp heeft een cilindervormige behuizing waar in het midden een lamp geplaatst word. Aan de voorkant van een par kan een kleurenfilter geplaatst worden, zodat de lamp licht in de gewenste kleur gaat geven. De behuizing van de par word in 2 kleuren gemaakt, namelijk zwart of chrome.
Par lampen worden meestal gebruikt als basis verlichting. Door een aantal parren in verschillende kleuren in een ruimte te hangen, kan de ruimte op een eenvoudige manier verlicht worden. Door parren met verschillende kleuren afwisselend aan en uit te schakelen krijgt een ruimte al snel een feestelijke aanblik.

Conventioneel par armatuur

Een conventioneel par armatuur maakt gebruik van een persglaslamp. Door de contructie van de lamp zal het licht aan de voorkant als een bundel uit de lamp komen. Voor meer lichtopbrengst in dezelfde behuizing kan de persglaslamp vervangen worden door een raylight lamp met bijbehorende reflector.

Multie Par

Een multie par is een par lamp waarbij een lens gebruikt word om de openingshoek van de lichtbundel te bepalen. Een multie par maakt gebruik van een halogeen lamp en heeft aan de voorkant een lens zitten. Doormiddel van het verwisselen van de lens kan zonder de lamp te verwisselen gewisseld worden tussen VNSP, NSP, MFL en WFL.

Pin spots

Een pin spot is een kleine par gebruikt om objecten aan te lichten. Een pin spot maakt gebruik van een 30 watt par 36 VNSP lamp. Door de smalle bundel komt er ondanks het lage vermogen toch veel licht op een kleine oppervlakte. Pin spots worden veel gebruikt om spiegelbollen aan te lichten. Ook komen ze regelmatig in een Dj booth voor om te zorgen voor werklicht op de draaitafels of cd spelers.

Led Armatuur

Intelligent licht

Moving Heads

Clay paky miniscan 300 gobo

De Moving heads is de meest toegepaste intelligente fixture op de markt. In principe is een moving head een lamp die zowel om de horizontale als de verticale as kan draaien. Hierdoor kan de lichtstraal uit de lamp elke willekeurige richting op gedraaid worden. Moving heads zijn er in veel verschillende uitvoeringen en vermogens, maar er zijn pakweg 2 overkoepelende types, namelijk de spots en de washes.

Spots

Moving heads in spot uitvoering maken gebruik gebruik van een sterke lens welke zorgt dat de lichtstraal uit de head een smalle bundel vormt. Daarbij beschikken de meeste moving heads over de mogelijkheid om de kleur en vorm van de lichtstraal te beïnvloeden. Spot heads worden voornamelijk gebruikt om accenten te zetten, of lichtstralen door de ruimte te maken.

Washes

Moving heads in wash uitvoering zijn gebouwd om een zo groot mogelijke licht opbrengst te genereren. Wash heads hebben een grote openingshoek, zodat ze makkelijk vlakken van kleur kunnen voorzien. Buiten bewegingen en kleuren hebben ze niet veel meer functionaliteit. Al hebben de uitgebreidere modellen vaak de mogelijkheid tot focus, welke het aangelichte vlak groter of kleiner maakt.

Scans

Scans zijn lampen welke door middel van een spiegeltje een lichtstraal door de ruimte kunnen laten bewegen.
Elke scan heeft buiten de bewegende spiegel ook de mogelijkheid om de kleur en de vorm van de lichtstraal aan te passen. De vorm kan aangepast worden door een gobo (go before optics) in de lichtstaal te plaatsen. Een gobo is een metalen of glazen plaatje waaruit de gewenste vorm van de lichtstraal gesneden is. Hierdoor word een gedeelte van het licht weggevangen en kan het figuur van de de gobo op de vloer/muur geprojecteerd worden.
De uitgebreidere scans hebben naast kleur en gobo ook nog vaak prisma's of roterende gobo's ingebouwd.

Overig

Stroboscopen

Een stroboscoop is een felle lamp welke meerdere keren per seconde aan en uit gaat (knipperen). Stroboscopen zijn er in vele verschillende uitvoeren en maken gebruik van lampen variëren van 10 tot 3000 watt. Voor serieuze disco toepassing zijn eigenlijk alleen stroboscopen met een minimaal vermogen van 1500 watt geschikt. Meestal worden ook meerdere stroboscopen tegelijk aangezet wat betekend dat dit aanzienlijke stroomgebruikers zijn. De meeste strboscopen kunnen tussen de 1 en 15 lichtflitsen per seconde geven. Ook is de intensiteit van de flits bij de meeste aan te passen. Naast flitsen is ook de blind functie een populaire extra van een stroboscoop. In plaats van korte flitsen wordt de lamp hierbij continu vol aangezet, waardoor er enorm veel wit licht vanaf komt. Door het hoge vermogen gaat de lamp bij blinden oververhitten, waarbij de kans bestaat dat de lamp smelt. Om dit te voorkomen zal bij blinden de lamp na enkele seconden terug gedimt moeten worden.

Blacklight

Een Blacklight geeft licht in het ultraviolette lichtspectrum. Het grootste deel van het uitgezonden licht is met het blote oog niet te zien, totdat het ergens op reflecteert. Na reflectie word er licht in het zichtbare spectrum uitgezonden, waardoor het lijkt op alle witte vlakken oplichten in het donker.
Blacklights worden in 3 verschillende soorten gemaakt. Van oudsher is er de TL buis. Daarna is het "blacklight kanon" gekomen, welke van een 250 of 400 watt gasontladingslamp gebruik maakt. De laatste innovatie zijn de led blacklights. Echter geeft het blacklight kanon per stuk nog steeds veel meer effect dan de led alternatieven.

Jaren 80 effecten

Volgspot

Lamp Types

Persglas

Bij persglas lampen zijn filament (gloeidraad), reflector en lens integraal onderdeel van de lamp. Door de constructie hebben deze lampen een vaste bundel. Hierdoor zijn er geen extra reflectoren of lenzen in de behuizing nodig. Voor theater toepassingen zijn 4 verschillende types ontwikkeld met elk een andere spreiding van de lichtbundel.

NaamOpeningshoek
Wide Flood (WFL)70°
Medium Flood (MFL)24°
Narrow Spot (NSP)14°
Very Narrow Spot (VNPS)12°

Een kleinere openeingshoek geeft een smallere bundel, waardoor het licht feller lijkt.
Dimmen
Doordat het filament een normale gloeidraad is kunnen deze lampen met elke dimmer gedimt worden.

Halogeen

Een halogeenlamp is een gloeilamp welke met een halogeengas gevuld is. In vergelijking met een conventionele gloeilamp bereikt het filament in een halogeenlamp een veel hogere temperatuur. Hierdoor word de omzetting van elektriciteit in licht efficiënter. Dit betekend dat een halogeenlamp van 60 watt meer licht geeft, dan een gloeilamp van 60 watt. Het nadeel van de hoge temperatuur in een halogeenlamp is dat het filament zo heet word dat deze gaat verdampen. Om dit op te lossen is een halogeenlamp gevuld met een inert én een halogeen gas. De halogeen moleculen zullen bij temperaturen boven de 250 °C met het verdampte metaal reageren tot een halogenide. Dit halogenide kan niet bij alle temperaturen bestaan. Het filament in de lamp is 2900 Â°C wat te heet voor het bestaan van het halogenide is. Dit zal bij het filament uit elkaar vallen, waarbij de metaaldeeltjes op het filament gaan zitten, en het halogeen gas terug de lamp in, waar het opnieuw met de metaaldamp kan reageren.
Dimmen
Halogeen lampen die op 230 Volt werken zijn zonder problemen te dimmer. Echter zal door dimmen de temperatuur en daarmee de efficiëntie van de lamp afnemen.
Halogeen lampen op een andere spanning dan 230 Volt maken vaak gebruik van een trafo of een schakelende voeding. Bij deze types zijn speciale dimmers nodig welke geschikt zijn om deze lasten te dimmen.

Raylight

Een Raylight lamp is een Halogeen lamp gecombineerd met een vaste reflector. Deze combinatie is een vervanging van een persglaslamp in een par behuizing. Het raylight lampje benarderd een puntbron, waardoor er alleen een reflector nodig is om er een strakke bundel mee te maken. Omdat er geen lenzen of ander glas nodig is, wegen raylight lampen veel minder dan de persglasvariant. Ook geeft de raylight lamp bij hetzelfde vermogen veel meer licht dan een persglaslamp en is een stuk goedkoper in aanschaf. Dit omdat alleen de lamp zelf vervangen word, en de reflector hergebruikt kan worden. Het nadeel van raylight ten opzichte van persglas lampen, is een veel kortere levensduur.
Dimmen
Raylight lampen zijn hallogeen lampen en zijn met elke dimmer te dimmen.

Gas-ontlading

Led Lampen